Bana 'Mustafa'nı söyle...

12 günde 772 bin kişiyle buluşan ‘Mustafa’ Atatürk’ü ne kadar yansıttı? Tartışılır. Yol açtığı kavgalar, suç duyuruları ve yasaklanma talepleriyle Türkiye’yi çok iyi yansıttığı ise kesin!



Gösterime girdiği 29 Ekim’den bu yana tartışılan Can Dündar’ın ‘Mustafa’sı Türkiye’yi böldü. Gazetecisinden siyasetçisine, sinema yazarından, sanatçısına, akademisyenine kadar Türkiye filmi beğenenler, beğenmeyenler ‘ve bu kıyamet neden kopuyor’ diyenler olarak ayrıldı.

Mustafa önce Turkcell’in sponsorluğundan çekilmesiyle tartışıldı. Şirket, “Filmin beklentimiz yönünde Atatürk’ün liderliğini, dehasını ve kahramanlığını dünyaya tanıtmaktan çok, Atatürk’ün özel hayatına odaklanan bir film olduğunu görünce projede yer almayı tercih etmedik” açıklaması yaptı.

Sponsorluk tartışmaları küllenmeden içerik tartışması başladı. Eleştiriler hukuki boyuta taşındı. Sigara ile Savaş Derneği Kurucu üyesi Prof. Dr. Ahmet Ercan ve Sigara ile Savaşanlar Vakfı Onursal Başkanı Prof. Dr. Orhan Kural, filminde Atatürk’ün sigara içmesi nedeniyle suç duyurusunda bulundu. İkinci suç duyurusu Atatürkçü Düşünce Derneği Malatya Şubesi Başkanı Ali Ekber Tunçdemir’den (Atatürk’ün Hatırasını Koruma Kanunu’na Muhalefet) geldi. Avukat Tarcan Ülük filme 13 yaş sınırı getirilmesini ve Dündar’a plaket veren İzmir Valisi M. Cahit Kıraç’ın bunu geri almasını istedi.

Tartışmalar gazete köşelerinden çıkıp televizyona da taşındı. Programlarda saatlerce ‘Mustafa’ tartışıldı. Bu programlar kanallara reyting olarak geri döndü.


5.5 saatlik tartışma
Can Dündar’ın konuk olduğu Abbas Güçlü ile Genç Bakış’ın 5 Kasım’daki bölümü o günü 18. tamamladı. 10 Kasım’da Star TV’deki Arena programında Uğur Dündar, konuğu ‘Şu Çılgın Türkler’ kitabının yazarı Turgut Özakman’la filmi tartıştı. Hulki Cevizoğlu’nun ART’de canlı yayımlanan 9 Kasım’daki programında da gündem ‘Mustafa’ydı. Program 5.5 saat sürdü. Mehmet Ali Birand ve Rıdvan Akar’ın hazırladıkları 32.Gün’ün geçen cuma günkü konukları Can Dündar ve “Atatürk’ün içkisini anlatmaya kalkan insanlara ben dedikoducu kadın gözüyle bakıyorum” diyen ‘Şu Çılgın Türkler’ kitabının yazarı Turgut Özakman’dı.
Alevlenerek devam eden filmin eleştirisi sanal âleme de sıçradı. Facebook’ta Dündar için yabancı ‘John’ benzetmesi yapıldı.
‘Facebook’ta Dündar fanlarının kurduğu Can Dündar sayfası, Mustafa belgeseli tartışma platformuna döndü. Bazıları ‘Dündar’a kına yollayalım’ linki oluşturdu. Destekçiler ise ‘Korkmayın çocuklarınız izlesin, liderler de insandır’ mesajları yazdı. Can Dündar da eleştirilere ropörtajlarla ve köşesinden yanıt verdi. Dündar Hürriyet’ten Ayşe Arman’la 8 Kasım’da yayımlanan söyleşisinde şöyle diyordu:
“Bekir (Coşkun) Abi, ‘Atatürk görse Mustafa ’yı ne hissederdi?’ diye bir yazı yazdı. (...) canlı yayına bağlandım. Orada “Bekir Abi, görmediğin bir film için nasıl bu kadar ağır yorum yapabiliyorsun?” dedim. ... ‘Çok sevdiğim, güvendiğim insanlar filmi izledi, beni aradılar’ dedi. Onu bunu bilmem, bence Atatürk filmi görse, tepkisi Bekir Abi gibi olmazdı. ”


‘Hititler’i geçti
‘Mustafa’yı gösterime girdiği 29 Ekim’den itibaren 12 günde yaklaşık 772 bin kişi izledi. Film, yüksek gişesiyle bugüne kadar Türkiye’de en çok izlenen yerli belgesel ‘Hititler’i 12 günde açık arayla geride bıraktı. Mustafa’nın 12 günlük gişesi 772 bini bulurken, Türkiye’nin gişede en çok iş yapan belgeseli ‘Hititler’i tüm gösterimleri boyunca yaklaşık 200 bin kişi izlemişti. Mustafa, kendisinden bir önceki hafta, cuma günü vizyona giren ‘Testere 5’, ‘Aşk Tutulması’, ‘Devrim Arabaları’ ve ‘3 Maymun’u da büyük farkla geçti. En çok izlenen yabancı film ‘Testere 5’in 12 günlük gişesi 412 bin oldu.


Beğendim çünkü....
Mehmet Ali Birand (Posta): ...
70 yıldır ilk defa bize bronz heykellerdeki sert bakışlı, at üstünde uçar gibi giden veya siyah-beyaz fotoğraflardaki çok ciddi, hatta katı bakışlı bir lideri değil, Atatürk’ün insan tarafını gösterdi...
Güneri Cıvaoğlu (Milliyet): ...Belgeselin ötesine geçen ‘ruh’ var filmde.
Fikret Bila (Milliyet): ...Özellikle Atatürk ’ün günlükleri, takdir edilmesi gereken gazetecilik başarısı.
Fikri Sağlar (Birgün): ...Resmi tarihin dışına çıkan, eleştiren ama çarpıtmayan, ‘Mustafa’ filmi muhteşemdi.
Atilla Dorsay (Sabah): Atatürk üzerine yapılagelmiş en iyi belgesellerin başına gelip yerleşiyor...
Nazlı Ilıcak (Sabah): ... Seyirci, adeta hûşû içinde, nefes almadan ve çıt çıkarmadan filmi izledi.
Ahmet Kekeç (Star): ... Kendilerini ‘Atatürkçü’ ya da ‘Kemalist’ diye taltif eden, ama totaliter alışkanlıklarından vazgeçmemiş kesim, neden alışılmış Mustafa Kemal imgesi dışındaki bir görüntüye tahammül edemiyorlar? Nedeni açık: Mustafa Kemal onlar açısından bir tür ‘ekmek kapısı.’



Beğenmedim çünkü...
Orhan Gencebay (Sanatçı): Özür dilerim ama hiç tutmadım. Atatürk’ü karanlıktan korkan, günde bir rakı, üç paket sigara içen biri olarak göstermiş...
Bekir Çoşkun (Hürriyet): ... Atatürk, İsmet Paşa’nın kulağına eğilerek: “Şu arkada, elinde bazuka gibi boru olan, topçu neferi midir?..” İsmet Paşa: “Hayır Gazi Hazretleri, o Can Dündar, muharrir... Elindeki kamera aleti, hususiyeti sinema çeker...” ... “Niye atlarımızın kıçını çekiyor?..” “Buna ‘insani boyut belgeseli’ diyorlar...”
Yiğit Bulut (Vatan): Yapılan ‘belgesel’ falan değil, ‘iyice yıpratılan TSK’nın son hamlede Başkomutanı’nın’ başına çuval geçirilmesinin denenmesidir... Bize düşen ‘bu filmi seyretmeyin-seyrettirmeyin’ kampanyasını yaymak.”
Melih Aşık (Milliyet): ...150 yılda yapılabilecekleri 15 yıla sığdıran bir dehayı göremiyoruz filmde. Tartışmalı konularda Atatürk karşıtlarının görüşlerine ağırlık verilmiş... Yanlış olmuş...
Tuğçe Tatari (Akşam): ...İzlerken değil ağlamak, sıkıntıdan ayaklarım uyuştu. Uzun zamandır bu kadar sıkıldığım olmamıştı...


Övgüyle nefret arasında
Meclis Başkanı Köksal Toptan: Hem cesur hem çok güzel buldum. Bu belgeselin tüm gençlerimiz ve çocuklarımız tarafından seyredilmesi gerektiğini düşünüyorum.
CHP Genel Başkanı Deniz Baykal: ... Atatürk son yılları da dahil hiçbir zaman yalnız, başarısız bir konumda olmamıştır. Atatürk kendi döneminin tüm liderleri diktatör olduğu halde bu yönde hiçbir eğilimi olmayan bir liderdi. Filmde ‘En yakın arkadaşlarını yemiş, onlara ihanet etmiş’ gibi bir anlayış sergilenmiş. Gerçek öyle değil.

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli: ... Yıllardır millet varlığını ve Cumhuriyetin değerlerini aşındırmak için seferber olanlar, bir türlü başaramayınca bunu ancak devletin kurucusunu gözden düşürerek yapabileceklerini fark etmiş ve bu alana yönelmişlerdir.

DSP Genel Başkanı Zeki Sezer: ‘İnsani boyut’ denilerek Atatürk’ü farklı bir noktaya taşımaya hiçbirimizin hakkı yok.

DSP İzmir İl Başkanı Özdemir Sökmen: ... Atatürk, dinsiz, komünist, diktatör, Kürtlere özerklik tanımayı destekleyen, yalnız kaldığında korkan bir kişi olarak gösterilmiş. Filmin kaldırılarak yasaklanmasını istiyoruz.
Yargıtay Onursal Başsavcısı Sabih Kanadoğlu: Belirli düşüncelerin araya yerleştirilmesi suretiyle olumlu olmayan bir Atatürk çizgisi çizme peşinde. Başarısız.

Şişli Belediye Başkanı Mustafa Sarıgül: Benim ülke insanımın kurtarıcısına, baş tacı ettiği komutanına, cumhurbaşkanına, Atatürk’üne kimse Mustafa diyemez. Yayından kaldırılması lazım.
Kültür ve Turizm Bakanı Ertuğrul Günay: Mustafa Kemal’i sıradan bir tarih belgeseli olmanın ötesinde ’insan’ olarak da irdeleyen, sorgulayan, tartıştıran bir çalışma olmuş. Cesur bir çalışma olduğunu düşünüyorum.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Hilmi Güler: Hem direkt hem endirekt mesajlarıyla tartışılacak bir film. Bir kere doğru zannettiğimiz yanlışlar vardı. Onları görmüş olduk. Özellikle bir insan olan Atatürk’ün aynı zamanda devrimleriyle birlikte heyecanı ve enerjisi çok etkiledi beni. Sonraki nesillere örnek mesajlar vardı. (Radikal)